طرح پانزی چیست؟

1glheecjblsh

طرح پانزی چیست؟ با رشد و گسترش دنیای رمز ارزها سودجویانی هم پا به عرصه ی وجود گذاشتن که از این مسئله بهره‌جویی غیر منطقی یا کلاهبرداری کنند که طرح پانزی یکی ار آن مسائل است. در توکن باز این بار قصد داریم به بررسی این مسئله بپردازیم.

مفاهیم کلی :

طرح پانزی (Ponzi scheme) چیست؟

پانزی یک ترفند سرمایه‌گذاری جهت کلاهبرداری تلقی می‌شود. در این طرح به افراد بی اطلاع و غیرمتخصص در این حوزه وعده می‌دهند که با سرمایه آنها مشغول به فعالیت شده و سودهای کلانی در قبال آن به شخص سرمایه‌گذار پرداخت می‌کنند، که در ابتدای این امر این سودهای نجومی برای اعتماد سازی پرداخت می‌شد.

تا افراد جذب این سیستم شوند اما ماهیت امر این بود که این سود از سرمایه افراد جدید در قالب سود به افراد قدیمی پرداخت می‌شد. این طرح به مرور با اشباع و نبود سرمایه گذار جدید از هم گسیخته و نابود شد و کلاهبرداران با مقادیر قابل توجه‌ای متواری شدند.

طرح پانزی چیست؟
طرح پانزی چیست؟

طرح پانزی چگونه کار می‌کند؟

طرح پانزی به طور کلی یک روند و رویه در مسیر حرکت خود دارد اما نحوه کار قدری متمایز است. باید بدانیم هسته مرکزی تمامی طرح های پانزی یکسان است اما در ادعاها و نوع ظاهر تا حدودی متفاوتند.

چرخه مرکزی در تمامی طرح‌های پانزی عبارتند از:

تبلیغات مکارانه:

در ابتدای این طرح برای جذب چندین سرمایه گذار به این سیستم از تبلیغات کذب بهره‌جویی می‌کنند. ضمناً آنکه طرح پانزی دربرگیرنده روش‌های بازاریابی نیز هست یعنی آنکه با وارد کردن یک عضو تازه وارد به مجموعه سود فرد معرفی کننده افزایش خواهد یافت.

واریز سودهای اولیه و جلب اعتماد:

در آغار این کار برای اعتماد سازی و جلب نظر سرمایه‌گذار این سود ها به صورت مرتب پرداخت می‌شوند. این سودها با بهره‌جویی از سرمایه افراد تازه وارد به این عرصه یا آنکه از سرمایه‌ اولیه طراح واریز می‌شود.

ورود حجم زیادی از سرمایه:

پس از اعتماد سازی و جلب شدن سرمایه‌گذار به این طرح، خیل عظیمی از سرمایه به این سیستم تزریق می‌شود. اینگونه می‌شود که سرمایه‌گذارهای قدیمی سرمایه جدید تزریق کرده حتی افراد آشنا و دوستان خود را به این سیستم فرا می خوانند.

در این مرحله گاهی اوقات افراد حریص شده و از ناگاهی و کورکورانه اقدام به فروش املاک خود یا قرض های سنگین برای سرمایه گذاری می کنند.

فروپاشی طرح:

در موارد عنوان شده ی قبلی آن موارد چندین بار تکرار می‌شد تا آنکه دیگر سرمایه گذار جدید و تزریق پول وجود نداشته یا آنکه مقدار قابل توجه ای پول از این طرح به دست آمده باشد که طراح با سرمایه های به دست آمده از افراد مختلف اقدام به فرار و ناپدید شدن می‌کرد.

طرح پانزی
طرح پانزی چیست؟

اساس کار طرح‌ پانزی

برای اینکه درک بهتری از اسااس کار طرح پانزی داشته باشیم با مثال این مسئله را به طرزی روشن بیان می کنیم.

مثال:

A فردی است که قصد پیاده سازی طرح پانزی را دارد. این فرد برای پیاده سازی این طرح ابتدا کار خود را با ثبت یا راه اندازی یک شرکت یا یک سایت تقلبی شروع می‌کند.

در ابتدای این امر فرد A به افراد وعده می‌دهد که با سرمایه‌گذاری در بازار بورس یا ارزهای دیجیتال با مبلغی به طور مثال 2 میلیون تومان، می‌توانند در قبال آن هر ماه 20 درصد سود تضمین شده سرمایه‌گذار دریافت کنند.

در صورتی که هیچگونه سرمایه‌گذاری وجود ندارد و صرفا گردش و بازی پول در میان است. فرد A پس از اقدامات اولیه چون تبلیغات کذب و جذب سرمایه از طریق عموم،بعد از گذشت مدتی می‌توان گفت میلیون‌ها تومان پول را به دست آورده است.

این روند زمانی ادامه دار می شود که فرد A از پول سرمایه دارهای جدید سود 20% افراد سابق را پرداخت می‌کند و در راستای این موضوع سرمایه‌گذاران قدیمی اعتماد خود را جلب کرده این طرح را به دوست و آشنایان خود معرفی می‌کنند.

این طرح تا زمانی ادامه دار است که سرمایه گذار جدید برای ورود به این طرح باشد تا اینکه طراح یا فرد A با سرمایه های جمع شده از مردم ناپدید شود.

اینگونه طرح ها به علت گسترش فضای اینترنت و سهولت در انجام تبلیغات به شدت فراگیر و افزایش بسزایی داشته ضمن آنکه طراح می‌تواند گمنام باقی بماند.

تفاوت و شباهت‌ طرح هرمی و پانزی

شاید برای شما جالب باشد که بدانید که طرح پانزی شباهت بسیار تنگانگ و بیشماری با طرح هرمی دارد که گاهی کاربران در تشخیص این دو عاجر بمانند و تصور بر یکی بودن آن بدانند. اما در واقعیت اینگونه نیست و یک سری خصوصیت های وجود دارد که آنها را از یک دیگر متمایز می‌کند.

بهتر است برای درک این موضوع در ابتدا بدانیم که طرح هرمی چیست سپس به تفاوت‌ها و شباهت‌های بین این دو طرح بپردازیم.

طرح هرمی چیست؟

در طرح هرمی به افراد سرمایه گذاران اولیه در این طرح وعده داده می‌شود که درصورت دعوت و ورود افراد جدید به این طرح سود بیشتری عاید آنها خواهد شد.

همچنین باید اذعان داشت که در این طرح کالاها و خدماتی وجود دارد که عضو جدید ملزم به خرید این محصولات است تا سود حاصله به شخص در راس هرم تعلق بگیرد.

شباهت طرح پانزی با طرح هرمی

  • رباییدن سرمایه افراد با دادن وعده‌ کلان
  • برای تداوم این طرح هر دو نیاز به جذب افراد جدید دارند

تفاوت طرح پانزی با طرح هرمی

  • طرح پانزی مدعی سرمایه‌گذاری در بازار است اما در طرح هرمی با محصولات و خدمات رو به رو هستیم.
  • طرح هرمی به صورت زنجیره وار و شبکه‌ای است به طوری که ورود و دعوت به آن، توسط اعضای قدیمی به اعضای جدید صورت می‌پذیرد. حال آنکه در طرح پانزی می‌تواند این گونه نباشد.
  • طرح پانزی به طور کلی کلاهبرداری تلقی، و قانون با آن به طور جدی برخورد می‌کند. درصورتیکه با این که طرح هرمی از پایه دچار ایراد است اما می تواند قانونی هم تلقی شود.
ponzi scheme
طرح پانزی چیست؟

چگونگی دوری از طرح های پانزی و هرمی

مظنون و شکاک باشید:

در دنیای پر تلاطم رمز ارزها برای جلوگیری و در امان ماندن مسائل و اتفاقات تا حدودی شکاک و محتاط بودن بد نیست.

سرمایه‌گذاری با حداقل سرمایه و بازدهی بالا غیرمنطقی و قطع به یقین کاسه ای زیر نیم کاسه ی در آن وجود دارد. ضمن آنکه چیزی که درون آن سرمایه‌گذاری می کنید مبهم و ناآشنا است.

به یاد داشته باشید هرچیزی که زیادی ایده آل باشد باید به آن شک کرد.

دوری از فرصت های ناخواسته: 

از دعوت‌های غیرمنتظره برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت دوری و با دقت بسیار عمل کنید. در اینگونه طرح ها عموماً یه فرد به صورت غیرمنتظره و ناگهانی شما را به یک سرمایه گذاری با سود کلان و آینده دار دعوت و شما را فریب می‌دهد.

اطلاعات کسب کنید:

درباره‌ی تبلیغات این نهاد یا سازمان که فرصت سرمایه‌گذاری با سود کلان را عنوان می کند بررسی های لازمه را انجام و اطلاعات کسب کنیم.

یک مشاور مالی یا کارگزار معتبر می تواند بر عملکرد این موسسات و شرکتها نظارت داشته باشد و شما را بخوبی راهنمایی کند.

به سهولت اعتماد نکنید:

سرمایه‌گذاری مناسب و قانونی اگر شبهه یا شکی در آن نباشد باید به ثبت قانونی برسند. اولین اطمینان برای نبودن هرمی یا پانزی بودن طرح اطلاع از ثبت قانونی آن است.

البته باید خاطر نشان شد که ارائه این اطلاعات نیز نمی‌تواند ضمانتی برای درستی یا صحت و سقم ادعای طراح باشد.

اما به هر صورت یکی از فاکتورهای مهم تلقی می‌شود که با مجموع چند فاکتور دیگر می‌توان به درستی و مشروعیت طرح اطمینان حاصل کرد. درصورت عدم ثبت باید طراح به شما توضیحی در خور و مناسب ارائه دهد تا بتواند شما را قانع کند.

گزارش کنید:

هرگاه به پانزی یا هرمی بودن یک سیستم شک کردید بهتر است با اطلاع رسانی به مراجع قضایی و نظارتی از آسیب رسیدن به دیگر افراد جامعه جلوگیری کنید.

زیرا که این سبک طرح ها همچون دومینو می‌باشد و تاثیر بیشتری روی دیگر افراد خواهد گذاشت. پس صرفاً با کنار گذاشتن و رد دعوت جهت سرمایه‌گذاری خود به این مسئله اکتفا نکنید و از کنار آن به راحتی گذر نکنید.

ponzi
طرح پانزی چیست؟

معروف‌ترین طرح پانزی

معروف‌ترین طرح پانزی توسط (Bernard Madoff) می باشد که یکی از بزرگترین کلاهبرداریها در زمینه‌ی سرمایه‌گذاری در ایالات متحده است. وی مبالغ سرمایه‌گذاران در Bernard L. Madoff Investments Securities LLC را با طرح پانزی کلاهبرداری کرد.

وی با ایجاد شبکه‌ی بزرگ سرمایه‌گذاران و جمع آوری مبالغ ، سرمایه‌ی حدوداً 5 هزار مشتری را تنها در یک حساب گردآوری کرده بود. مدوف هیچگاه سرمایه گذاری نکرد و زمانی که با بحران مالی در سال 2008 رو به رو شد به این روند نتوانست ادامه دهد.

SEC با برآورد کل خسارات وارده به سرمایه گذاران، به ارزیابی ارزش حدودا 65 میلیارد دلار رسید. این اتفاقات باعث شد که در انتهای سال 2008 دوره‌ای تحت عنوان شیدای پانزی (Mania Ponzi) شناخته و وایرال شود. درآن دوره نهادهای نظارتی و متخصصان سرمایه‌گذاری سعی در پیدا کردن دیگر طرح های پانزی داشتند.

طرح‌ های پانزی و هرمی در رمز ارزها

ارزهای دیجیتال با داشتن خصیصه های متفاوت نسبت به روش های سنتی و قدیمی بستر را برای شیادان طرح های پانزی و هرمی فراهم کرده که برخی از این ویژگی ها عبارتند از:

  • دشوار بودن رهگیری تراکنش‌ها نسبت به روش های قدیمی مانند بانک
  • برای دریافت یا ارسال سرمایه نیاز به ساخت حساب بانکی نیست
  • تراکنش های رمز ارزها محدود به یک کشور نیست و امکان جذب سرمایه از سراسر اقصی نقاط دنیا

به این سه دلیل می توان گفت ارزهای دیجیتال هدف خوبی برای طرح های پانزی و هرمی به حساب می‌آیند. افراد شیاد با آسودگی خیال و بدون باقی گذاشتن ردی از خود به جذب سرمایه از طریق یکی از این دو طرح بپردازند.

انواع روش‌‌های کلاهبرداری به روش پانزی و هرمی در رمز ارزها

کلاهبرداری در طرح‌های پانزی و هرمی در دنیای ارزهای دیجیتال بر 4 نوع است که عبارتند از :

  • به روش استخراج یا ماینینگ ابری (Cloud mining)
  • فروش توکن های بی‌ارزش
  • ربات‌های تلگرامی
  • وعده‌های سرمایه‌گذاری

دیدگاه خود را بنویسید:

آدرس ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.