بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ شاهد ظهور نسل جدیدی از استیبلکوینهاست که علاوه بر حفظ ارزش در برابر دلار، سود ثابت یا متغیری نیز به دارندگان خود پرداخت میکنند. این دسته از داراییها که با نام استیبلکوینهای سودده (Yield-bearing Stablecoins) شناخته میشوند، بهعنوان جایگزینی برای ابزارهای سنتی مانند اوراق خزانه یا صندوقهای بازار پول معرفی شدهاند.
اما پیش از ورود به این حوزه، باید سازوکار، قوانین و ریسکهای آن را بهخوبی شناخت.
فهرست مطالب
استیبلکوینهای سودده چگونه کار میکنند؟
مدلهای مختلفی برای این توکنها وجود دارد:
- استیبلکوینهای مبتنی بر اوراق خزانه و سپردههای بانکی
پشتوانه این توکنها داراییهای امنی مانند اوراق خزانه کوتاهمدت است و سود حاصل میان دارندگان تقسیم میشود. نمونه: USDY از Ondo Finance. - توکنهای دیفای با نرخ پسانداز
پروتکلهایی مانند MakerDAO (sDAI) اجازه میدهند کاربران استیبلکوین قفل کنند و سود متناسب با تصمیمات حاکمیتی پروتکل دریافت نمایند. - مدلهای ترکیبی یا مصنوعی
برخی استیبلکوینها مانند sUSDe از Ethena سود خود را از نرخهای فاندینگ بازار مشتقات یا استیکینگ بهدست میآورند. این مدلها پتانسیل سود بالاتری دارند، اما ریسک نوسانشان بیشتر است.
آیا واقعاً میتوان درآمد غیرفعال داشت؟
بله؛ دارندگان این توکنها میتوانند صرفاً با نگهداشتن آنها در کیفپول سود دریافت کنند.
- برخی با Rebase کار میکنند (افزایش تعداد توکنها).
- برخی دیگر ارزش هر توکن را افزایش میدهند (بدون تغییر تعداد).
- در کنار سود پایه، امکان استفاده از این توکنها در پروتکلهای وامدهی یا استخرهای نقدینگی دیفای نیز وجود دارد.
موانع قانونی و محدودیتهای جغرافیایی
قوانین در آمریکا و اروپا دسترسی به استیبلکوینهای سودده را محدود کرده است:
- آمریکا (قانون GENIUS – 2025):
پرداخت سود مستقیم توسط استیبلکوینها ممنوع است. بنابراین توکنهایی مثل USDC یا PYUSD نمیتوانند سود بدهند. نسخههای سودده تنها به سرمایهگذاران نهادی یا کاربران خارج از آمریکا ارائه میشوند. - اتحادیه اروپا (MiCA):
استیبلکوینها صرفاً ابزار پرداخت هستند و مجاز به ارائه سود نیستند. - بریتانیا:
هنوز قوانین نهایی نشده، اما جهتگیری مشابه آمریکا و اروپاست.
مالیات؛ یک نکته کلیدی
- در آمریکا، افزایش موجودی یا ارزش توکنها بهعنوان درآمد مشمول مالیات محسوب میشود. فروش آنها هم مشمول مالیات بر عایدی سرمایه است.
- اتحادیه اروپا و بریتانیا نیز بهطور مشابه، بازدهی دیفای را درآمد یا سود سرمایهای تلقی میکنند.
- از ۲۰۲۶ به بعد، با اجرای قوانین DAC8 و CARF، صرافیها موظفند تراکنشهای کاربران را به سازمانهای مالیاتی گزارش دهند.
ریسکهای اصلی
هرچند سوددهی جذاب است، اما این داراییها بدون ریسک نیستند:
- ریسک قانونی: تغییر سریع قوانین میتواند دسترسی یا سوددهی را مسدود کند.
- ریسک بازار: در مدلهای مصنوعی، بازده وابسته به بازار پرنوسان کریپتو است.
- ریسک عملیاتی: باگ قراردادهای هوشمند یا تصمیمات حاکمیتی میتواند داراییها را تهدید کند.
- ریسک نقدشوندگی: برخی استیبلکوینها تنها برای سرمایهگذاران خاص قابل بازخرید هستند.
جمعبندی
استیبلکوینهای سودده در ۲۰۲۵ فرصتی نو برای کسب درآمد غیرفعال از داراییهای دیجیتال فراهم کردهاند. اما باید آنها را نه بهعنوان جایگزین سپردههای بانکی، بلکه بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری پرریسک دید. بهترین راهبرد، تنوعبخشی، پایش دقیق قوانین و مدیریت اندازه موقعیتهاست.