استیبلکوینها ارزهای دیجیتالی هستند که برای حفظ ارزش ثابت نسبت به داراییهای مرجع (مانند دلار آمریکا) طراحی شدهاند. در ایران، به دلیل چالشهای تحریم و نوسانات شدید ریال، استیبلکوینها به ابزاری محبوب برای حفظ ارزش دارایی و انتقال پول تبدیل شدهاند. تاکنون تتر (USDT) پراستفادهترین استیبلکوین در بین کاربران ایرانی بوده است، اما ظهور گزینههای جدید میتواند چشمانداز تازهای ارائه دهد. اخیراً استیبلکوینهای جدیدی مانند USDe (محصول پلتفرم Ethena)، FDUSD (First Digital USD) و PYUSD (PayPal USD) به عنوان جایگزینهای تتر مطرح شدهاند. این استیبلکوینها هر یک مزایا و معایب خود را دارند؛ از سود و درآمدزایی (ییلد) گرفته تا ریسک دیپگ شدن (از دست دادن همبستگی با دلار) و میزان دسترسی و انتقالپذیری برای کاربران ایرانی. در ادامه، به زبان ساده به مقایسه این گزینهها میپردازیم تا هم کاربران مبتدی و هم حرفهای دید روشنی نسبت به این استیبلکوینهای جدید و جایگاه آنها به عنوان «استیبل کوین برای ایرانیها» پیدا کنند.
مقایسه USDe با استیبلکوینهای سنتی
اغلب استیبلکوینهای مرسوم – مانند تتر (USDT) یا یواسدیکوین (USDC) – فیاتپشتیبان هستند؛ یعنی به ازای هر کوین، یک دلار واقعی یا دارایی معادل توسط شرکت مرکزی نگهداری میشود. نوع دیگر، رمزارز-پشتیبان (مثل دای/DAI) هستند که با وثیقه رمزارزیِ مازاد، ارزش خود را ثابت نگه میدارند. دستهی پرریسکتر، الگوریتمی (مثل UST در پروژه ترا) بودند که بدون وثیقهی کافی و با ترفندهای اقتصادی، ارزش را ثابت نگه میداشتند و شکست آنها (مانند سقوط TerraUSD) خسارات سنگینی به بار آورد.
USDe یک رویکرد متفاوت ارائه کرده است. USDe محصول پلتفرم اتنا (Ethena) است و یک دلار ترکیبی (synthetic dollar) محسوب میشود. برخلاف استیبلکوینهای عادی مانند تتر و USDC که ارزششان مستقیماً با ذخایر فیات تضمین میشود، USDe از ترکیب هوشمندانهی فناوریهای کریپتو و ابزارهای مشتقه مالی بهره میگیرد. در واقع Ethena با بهکارگیری استراتژیهای دلتا-خنثی و بدون نیاز به یک نهاد مرکزی مدیریت دارایی، ثبات قیمت 1 دلار را حفظ میکند و همین امر آن را به ایدهآلهای دیفای (اقتصاد غیرمتمرکز) نزدیکتر میسازد.
به طور خلاصه: USDe یک استیبلکوین غیرسنتی است که نه کاملاً فیاتپشتیبان است، نه صرفاً کریپتو-پشتیبان یا الگوریتمی خالص؛ بلکه یک مدل ترکیبی و سینتتیک دارد. در مقابل، FDUSD و PYUSD هر دو از نوع فیاتپشتیبان کاملاً متمرکز هستند (مشابه تتر/USDC) که توسط شرکتهای مشخص با ذخایر دلاری پشتیبانی میشوند. در ادامه ابتدا سازوکار USDe و سپس دو استیبلکوین جدید دیگر را توضیح میدهیم و در نهایت خواهیم دید کدام گزینه میتواند جایگزین تتر برای کاربران ایرانی باشد.
USDe (Ethena) چیست و چگونه کار میکند؟
USDe استیبلکوین پلتفرم Ethena Labs است که ارزش آن معادل 1 دلار آمریکا در نظر گرفته شده است. اتنا آن را «دلار ترکیبی» مینامد، چرا که شیوه تثبیت ارزش آن ترکیبی از وثیقهگذاری رمزارز و ابزارهای مالی مشتقه است. برای درک سادهتر، در Ethena وقتی کاربری میخواهد USDe ایجاد (mint) کند، به جای سپردن 1 دلار نقدی، مثلاً ۱ واحد ETH یا داراییهای کریپتوی دیگر را به عنوان وثیقه به پروتکل میدهد. حال اگر فقط این وثیقه نگهداری شود، نوسان قیمت ETH مستقیماً ارزش USDe را بالا و پایین میبرد که مطلوب نیست. راهحل Ethena استفاده از پوشش ریسک دلتا-خنثی است؛ یعنی پلتفرم در برابر وثیقه کاربر یک موقعیت فروش (شورت) در بازار آتی باز میکند تا هر تغییری در قیمت وثیقه با موقعیت معکوس جبران شود. به زبان ساده، Ethena به طور همزمان روی افزایش و کاهش قیمت شرطبندی میکند تا خالص تغییرات صفر شود و ارزش داراییها در معادل دلاری ثابت بماند. این روش که در بازارهای مالی سنتی نیز برای کاهش ریسک به کار میرود، تضمین میکند پرتفوی Ethena نسبت به نوسانات شدید قیمت داراییهای وثیقه خنثی باشد و ارزش USDe نزدیک ۱ دلار باقی بماند.
درآمدزایی (Yield) USDe چگونه است؟ نکته جذاب USDe این است که صرفاً یک دلار دیجیتال ثابت نیست، بلکه به دارندگانش سود هم میرساند. Ethena از دو منبع عمده درآمد کسب میکند: اول، پاداش موقعیتهای شورت در بازار فیوچرز (چرا که در اغلب اوقات معاملهگران برای پوزیشنهای خرید/لانگ هزینه تأمین سرمایه میپردازند و دارندگان پوزیشن فروش/شورت این هزینه را دریافت میکنند)؛ دوم، سود حاصل از استیکینگ اتریوم (مثلاً اگر کاربر ETH استیکشده یا stETH به عنوان وثیقه بدهد، سود سالانه حدود ۳–۴٪ شبکه اتریوم به دست میآید). ترکیب این دو منبع درآمد، به Ethena امکان میدهد در کنار حفظ پشتوانه دلاری USDe، یک نرخ بهره پایدار به کاربران بدهد. اتنا این مفهوم را اوراق قرضه اینترنتی (Internet Bond) نامیده است؛ زیرا کاربر با وام دادن دارایی خود به پروتکل، بهره دریافت میکند که شبیه یک حساب پسانداز دلاری عمل میکند.
سود USDe چقدر است؟ میزان دقیق نرخ سود سالانه (APY) USDe متغیر بوده و وابسته به شرایط بازار است. در آغاز راهاندازی در اوایل ۲۰۲۴، USDe با سود چشمگیر سالانه ~۲۸٪ شروع به کار کرد و حتی در مقطعی در مارس ۲۰۲۴ به اوج ۶۷٪ APY رسید. این رقم شگفتانگیز سیل عظیمی از کاربران را جذب کرد و طی چهار ماه موجودی USDe را به بیش از ۳ میلیارد دلار رساند. با این رشد انفجاری، USDe تا دسامبر ۲۰۲۴ با پشت سر گذاشتن DAI به سومین استیبلکوین بزرگ بازار تبدیل شد (پس از تتر با ۱۳۵ میلیارد و USDC با ۴۰ میلیارد دلار در آن زمان). کاربران عمدتاً USDe را به قصد کسب سود نگهداری میکنند و این وجه تمایز آن با تتر و USDC است که بیشتر برای تراکنش فوری استفاده میشوند.
ریسکها و خطرات USDe: چه زمانی خطرناک میشود؟
بازدهی بالای USDe بدون ریسک نیست و پایداری آن وابسته به شرایط بازار است. همانطور که اشاره شد، بخش عمده سود Ethena از کارمزدهای تأمین مالی پوزیشنهای شورت در بازارهای آتی میآید. این کارمزدها در بازار صعودی (Bull) معمولاً مثبت هستند (لانگها به شورتها پول میدهند) اما اگر بازار وارد روند نزولی (Bear) شود، ممکن است این شرایط معکوس گردد و شورتها مجبور به پرداخت شوند. در چنین حالتی سود USDe ممکن است نزدیک صفر یا حتی منفی شود. در واقع در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ با افت بازار، نرخ سود USDe که قبلاً بسیار بالا بود، به حدود ۱۱٪ – ۱۲٪ کاهش یافت و رشد انفجاری آن متوقف شد. اگر بازار بسیار ضعیف باشد و کارمزدهای تأمین مالی منفی شوند، درآمد Ethena کفاف سوددهی را نخواهد داد. اتنا یک صندوق اضطراری ایجاد کرده تا در دورههای کوتاه منفی ماندن سود از آن برای جبران استفاده کند، اما این صندوق محدود است (حدود ۳۵ میلیون دلار در اواسط ۲۰۲۴) و در برابر حجم چند میلیارد دلاری USDe بسیار کوچک به نظر میرسد. تحلیلگران تخمین زدهاند که با ذخایر کنونی، این صندوق در بدترین حالت فقط میتواند ۳ تا ۹۰ روز زیان را پوشش دهد. بنابراین اگر یک بازار نزولی طولانی رخ دهد و سود USDe برای مدتی منفی شود، پساندازکنندگان احتمالاً شروع به خروج سرمایه میکنند. افزایش شدید تقاضای برداشت USDe میتواند پروتکل را تحت فشار قرار دهد و حتی خطر دیپگ شدن را به همراه داشته باشد. به گفته تحلیلگران، ریسک دیپگ در بازار خرسی یک واقعیت است و اگر USDe پشتوانه کافی برای بازخرید نداشته باشد یا نتواند داراییها را سریع تبدیل کند، ممکن است قیمت آن از ۱ دلار پایینتر بیاید.
از دیگر ریسکهای USDe وابستگی آن به زیرساختهای متمرکز است. برخلاف ایدهآل غیرمتمرکز بودن، Ethena برای اجرای پوزیشنهای فیوچرز به صرافیهای متمرکز متکی است. اگر یکی از این صرافیها (یا کاستدیانهای طرف قرارداد) دچار مشکل شود یا داراییها را مسدود کند، پوشش ریسک Ethena به مشکل میخورد و ممکن است بخشی از پشتوانه در خطر قرار گیرد. این «ریسک طرف مقابل» هرچند Ethena سعی کرده با توزیع بین چند صرافی و استفاده از خدمات نگهداری امن کاهش دهد، ولی کاملاً از بین نرفته است. همچنین نیمی از صندوق بیمه Ethena از استیبلکوین DAI تشکیل شده و جالب آنکه MakerDAO (ناشر DAI) خود تصمیم گرفته حدود ۶۰۰ میلیون دلار DAI در USDe سرمایهگذاری کند و سود بگیرد. این وابستگی متقابل بین DAI و USDe از دید برخی کارشناسان نگرانکننده است، چرا که در بحرانهای شدید ممکن است هر دو نیاز به حمایت یکدیگر داشته باشند. با همه این اوصاف، مدافعان USDe تأکید میکنند مدل اتنا ذاتاً از فروپاشیهای ناگهانی شبیه ترا-لونا مصونتر است چون پشتوانههای واقعی (رمزارزهای وثیقه و موقعیتهای پوشششده) وجود دارد، اما مخالفان معتقدند این سیستم نیز «تا زمانی کار میکند که کار میکند» و اگر شرایط از محدوده مفروض خارج شود، میتواند ناکارآمد شود. به طور خلاصه، USDe تا زمانی ایمن و پرسود است که بازار رمزارز تعادل یا صعود نسبی داشته باشد؛ در غیر اینصورت تبدیل به یک دارایی پرریسک میشود که باید برای جلوگیری از زیان، آن را بازخرید و خارج شد.
استیبلکوین FDUSD چیست و چه تفاوتی دارد؟
First Digital USD (FDUSD) یک استیبلکوین با پشتوانه ۱:۱ دلار آمریکا است که در ژوئن ۲۰۲۳ توسط شرکت هنگکنگی First Digital Limited عرضه شد. این استیبلکوین در واقع پاسخی بود به خلا ناشی از مشکلات BUSD؛ صرافی بایننس پس از توقف صدور BUSD (به دلیل مشکلات نظارتی پکسوس در آمریکا) تصمیم گرفت FDUSD را به عنوان جایگزین معرفی و حمایت کند. به همین دلیل، FDUSD خیلی سریع رشد کرد و بخش عمدهی حجم معاملات آن در پلتفرم بایننس رقم خورد. FDUSD روی شبکههای مختلفی از جمله اتریوم و زنجیره BNB منتشر شده است. یک شرکت تراست در هنگکنگ وظیفهی حفظ ذخایر دلاری این استیبلکوین را بر عهده دارد و قوانین سختگیرانهای برای تفکیک حسابهای ذخیره و ارائه گزارشهای حسابرسی شده وضع شده است. به بیان ساده، FDUSD همانند تتر یک استیبلکوین متمرکز است؛ با این تفاوت که ناشر آن در هنگکنگ مستقر بوده و تحت چارچوب نظارتی آنجا فعالیت میکند.
مزایا و موارد استفاده FDUSD: از منظر کارکردی، FDUSD تفاوتی با سایر استیبلکوینهای دلاری ندارد. میتوان از آن برای حواله و انتقال پول به صورت فرامرزی با کارمزد کم استفاده کرد (مشابه آنچه ایرانیان سالها با تتر انجام دادهاند). همچنین برای پرداختهای بینالمللی کسبوکارها یا محافظت از سرمایه در برابر نوسانات بازار گزینه مفیدی است. FDUSD به دلیل حضور پررنگ در بایننس، در امور دیفای (وامدهی، ییلد فارمینگ و …) نیز در برخی پروتکلها به کار گرفته میشود. نکته مثبت دیگر، کارمزد ناچیز انتقال در شبکه BNB است؛ انتقال FDUSD بر بستر BSC بسیار ارزانتر از اتریوم است، بنابراین برای کاربران میتواند گزینه مناسبی جهت جابجایی سرمایه با هزینه کمتر باشد. برخی صرافیهای ایرانی نیز شروع به فهرست کردن و مبادله FDUSD کردهاند که نشان از افزایش مقبولیت آن به عنوان جایگزین تتر دارد.
ریسکها و معایب FDUSD: هرچند FDUSD رسماً با پشتوانه صددرصدی دلار و داراییهای نقدشونده اداره میشود، اما نباید فراموش کرد که هر استیبلکوین متمرکز ریسکهایی مشابه دارد. یکی از مهمترین این ریسکها دیپگ شدن در اثر مشکلات احتمالی ناشر یا کاهش اعتماد بازار است. برای مثال، قیمت FDUSD در همان اوایل عرضه دچار نوسان شد – در ۲۹ جولای ۲۰۲۳ تا $1.06 بالا رفت و چند روز بعد در ۳۱ جولای تا $0.912 سقوط کرد – که نشان میدهد حتی یک استیبلکوین کاملاً پشتوانهدار نیز ممکن است تحت تأثیر عرضه و تقاضا از محدوده ۱ دلار منحرف شود. نمونه جدیدتر، در آوریل ۲۰۲۵ رخ داد: در پی شایعاتی مبنی بر مشکلات مالی شرکت ناشر (First Digital)، قیمت FDUSD در بازار به حدود $0.95 افت کرد و مدتی زیر قیمت دلارش معامله میشد. هرچند ناشر این شایعات را تکذیب و اعلام کرد تمام توکنها با اوراق خزانهداری آمریکا پشتیبانی میشوند، این رویداد یادآور حساسیت استیبلکوینها به جو روانی بازار است. در نهایت FDUSD توانست دوباره به قیمت ثابت برگردد، اما این خطر از دست دادن پشتوانه یا تأخیر در بازخرید همواره برای هر استیبلکوینی وجود دارد.
از جنبه نظارتی، موقعیت هنگکنگ ممکن است برای برخی کاربران مزیت تلقی شود؛ زیرا این کشور رویکرد نسبتاً مثبتی به ارزهای دیجیتال در پیش گرفته است. با این حال، FDUSD نیز احتمالاً تابع قوانین بینالمللی ضدپولشویی و تحریمهاست. باید در نظر داشت که شرکت صادرکننده میتواند در صورت لزوم دارایی کاربران را مسدود کند (همانگونه که تتر یا USDC نیز در موارد قضایی چنین کردهاند). بنابراین برای کاربران ایرانی، استفاده از FDUSD در صرافیهای متمرکز خارجی همچنان مستلزم احتیاط است؛ اگرچه احتمال مسدود شدن آن به اندازه USDC تحت نظارت مستقیم آمریکا نیست. در مجموع، FDUSD با پشتوانه شفاف و حمایت بایننس، یکی از استیبلکوینهای جدید امیدوارکننده است که میتواند به مرور سهمی از بازار تتر را به خود اختصاص دهد – مخصوصاً اگر کاربرانی به دنبال گزینهای با ثبات و شاید تحت نظارت «دوستدار کریپتو»تر (هنگکنگ) باشند.
استیبلکوین PYUSD چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
PayPal USD (PYUSD) استیبلکوین دلاری شرکت پیپال است که در آگوست ۲۰۲۳ معرفی شد. این توکن توسط شرکت پکسوس (Paxos Trust) به نمایندگی از PayPal صادر میشود و تحت نظارت کامل اداره خدمات مالی نیویورک (NYDFS) قرار دارد. هر واحد PYUSD بهطور کامل با ذخایر نقدی، معادلهای نقد (مانند اوراق خزانه کوتاهمدت آمریکا) پشتیبانی میشود و گزارشهای ماهانه شفاف از وضعیت ذخایر آن منتشر میشود. پیپال با راهاندازی این استیبلکوین، به اولین شرکت بزرگ پرداخت تبدیل شد که استیبلکوین اختصاصی خود را عرضه کرده است. هدف اصلی PYUSD، تسهیل پرداختهای دیجیتال مخصوصاً در بستر بلاکچین عنوان شده است. در عمل، کاربران واجد شرایط در ایالات متحده میتوانند در اپلیکیشن PayPal معادل دلاری خود را به PYUSD تبدیل کرده و برای خرید کالا، انتقال به دیگر کاربران PayPal/Venmo یا انتقال به کیفپولهای بلاکچینی از آن استفاده کنند.
پیپال به تدریج قابلیت انتقال PYUSD به شبکههای بلاکچین دیگر را نیز افزوده است؛ این توکن ابتدا روی اتریوم (استاندارد ERC-20) عرضه شد و سپس در سال ۲۰۲۴ روی شبکه سولانا و اخیراً آربیتروم نیز عرضه شده است تا کارمزد و سرعت تراکنش بهبود یابد.
مزایا و نوآوریهای PYUSD: مهمترین نقطه قوت PYUSD پشتوانه و اعتبار برند پیپال است. پیپال یک شرکت پرداخت بینالمللی با صدها میلیون کاربر است و ورودش به حوزه استیبلکوینها موجب رسمیت دادن بیشتر به این فضا شده است. PYUSD کاملاً مطابق مقررات عرضه شده و از لحاظ شفافیت و حسابرسی در بالاترین سطح بین استیبلکوینها قرار دارد. نکته متمایز دیگر، طرح تشویقی پیپال برای دارندگان PYUSD است: پیپال اعلام کرده به منظور افزایش پذیرش این استیبلکوین، به موجودیهای PYUSD کاربران آمریکایی سود سالانه ۳.۷٪ پرداخت خواهد کرد. این سود به صورت ماهانه و در قالب خود توکن PYUSD به حساب کاربران اضافه میشود و در واقع روشی است که پیپال میخواهد دارندگان دلار را ترغیب کند پولشان را به PYUSD تبدیل کرده و در پلتفرم نگه دارند. نرخ ۳.۷٪ تقریباً معادل سود اوراق کوتاهمدت خزانهداری آمریکاست و نشان میدهد پیپال در حال اشتراکگذاری بخشی از درآمد ذخایر با کاربران خود است. این اقدام، PYUSD را به نوعی استیبلکوین سودده (هرچند کمبازده) تبدیل میکند که برخلاف تتر و USDC – که سود ذخایر را فقط شرکتهای منتشرکننده کسب میکنند – به کاربران نیز پاداش میدهد.
محدودیتها و مخاطرات PYUSD: با وجود مزایای گفته شده، PYUSD در حال حاضر سهم بسیار کوچکی از بازار استیبلکوینها را در اختیار دارد (کمتر از ۱ میلیارد دلار در مقابل دهها میلیارد دلار تتر). دلیل اصلی، محدودیت دسترسی آن است؛ پیپال در ابتدای عرضه، استفاده از PYUSD را تنها به کاربران تایید هویتشدهٔ آمریکا محدود کرد. بنابراین کاربران ایرانی به طور مستقیم به PYUSD دسترسی ندارند چون خدمات پیپال در ایران ارائه نمیشود. حتی اگر فردی PYUSD را در کیف پول بلاکچینی خود دریافت کند، تبدیل و نقد کردن آن برای کاربران داخل ایران ساده نخواهد بود زیرا صرافیهای ایرانی این توکن را پشتیبانی نمیکنند و تبدیل آن ممکن است نیازمند دسترسی به صرافیهای خارجی یا پلتفرمهای غیرمتمرکز باشد. علاوه بر این، PYUSD یک استیبلکوین بهشدت تحت نظارت است؛ هر لحظه امکان مسدودسازی آدرسهای مرتبط با فعالیت غیرقانونی یا کاربران تحت تحریم توسط صادرکننده وجود دارد (همانطور که قبلاً پکسوس در مورد BUSD این کار را انجام داده بود). از این رو، برای ایرانیان یا هر کاربری که ممکن است در معرض محدودیتهای بینالمللی باشد، نگهداری مبالغ در PYUSD ریسک مسدود شدن را به همراه دارد. از منظر فنی، PYUSD نوآوری خاصی در سازوکار تثبیت قیمت ندارد و صرفاً متکی بر اعتماد به پیپال/پکسوس است؛ لذا امنیت سرمایه کاملاً وابسته به سلامت مالی و شفافیت شرکت صادرکننده خواهد بود (که البته در حال حاضر این اعتماد تا حد زیادی وجود دارد). در مجموع، PYUSD را میتوان تلاش یک نهاد مالی سنتی برای ورود قانونمند به دنیای کریپتو دانست. این استیبلکوین برای کاربرانی مناسب است که در اکوسیستم پیپال و ونمو فعالیت میکنند و میخواهند با سرعت و کارمزد کم تراکنش انجام دهند یا اندکی سود از موجودی دلاری خود بگیرند. اما برای کاربران ایرانی که عمدتاً خارج از این اکوسیستم هستند، PYUSD در وضعیت کنونی گزینه کارآمدی محسوب نمیشود. مگر آنکه در آینده پیپال دامنه ارائه خدمات را گسترش دهد یا این توکن در بازارهای آزاد جهانی بیشتر پذیرفته شود.
کدام استیبلکوین برای ایرانیها مناسبتر است؟
انتخاب «بهترین استیبلکوین برای ایرانیها» وابسته به نیاز و شرایط هر فرد است. اگر ملاک را کاربرد روزمره و انتقال آسان پول بگذاریم، هنوز تتر (USDT) خصوصاً بر روی شبکه ترون (TRC20) بیرقیب است. زیرساخت مبادلات، صرافیها و کسبوکارهای ایرانی طی سالها حول محور USDT شکل گرفتهاند و این رمز ارز باثبات همچنان از نظر نقدشوندگی و مقبولیت عمومی شماره یک است. با این حال، تتر نقاط ضعفی دارد که نمیتوان نادیده گرفت: شفافیت محدودتر نسبت به رقبای جدیدتر، احتمال فشارهای نظارتی در آینده، و تمرکز بسیار بالای سهم بازار که ریسک سیستمیک ایجاد میکند. به همین خاطر، آشنایی با جایگزینها ضروری است تا در صورت بروز مشکل برای تتر، کاربران از قبل آمادگی داشته باشند.
اگر دغدغه شما کسب سود از استیبلکوین است، دو گزینه مطرح میشود: یکی سپردهگذاری متمرکز (مثلاً طرحهای سوددهی صرافیها یا همین برنامه ۳.۷٪ پیپال برای PYUSD) که البته برای کاربران داخل ایران دسترسپذیر نیست؛ و دیگری ییلدگیری غیرمتمرکز از طریق پروژههایی مانند Ethena و استیبلکوین USDe. برای کاربری که دانش فنی کافی دارد و ریسکهای DeFi را میپذیرد، تبدیل بخشی از دارایی خود به USDe و دریافت سود مثلاً ۱۰٪ یا بالاتر میتواند جذاب باشد. این روش شبیه ساخت یک سپرده دلاری با نرخ بهره بالا است، ولی حتماً باید با مدیریت ریسک همراه باشد (چون همانطور که گفتیم سودهای خیلی بالا میتواند ناپایدار باشد و زیان احتمالی در پی داشته باشد). خوشبختانه تیم Ethena برای تسهیل دسترسی کاربران عادی گام مهمی برداشته است: آنها در سال ۲۰۲۵ با شبکه TON وارد همکاری شدهاند تا USDe و sUSDe را به شکل بومی در کیفپول تلگرام ادغام کنند. این یعنی احتمالاً به زودی هر کاربر تلگرام (که بسیاری از ایرانیان نیز شامل میشود) میتواند در خود اپلیکیشن تلگرام موجودی دلاری USDe داشته باشد و حتی سود دریافت کند. چنین ابتکاری میتواند تحولآفرین باشد، زیرا راه انتقال و استفاده از یک استیبلکوین غیرمتمرکز را به شدت ساده و همهگیر میکند.
اگر به دنبال جایگزین متمرکز مطمئن برای تتر هستید، USDC و FDUSD گزینههای مطرحاند. USDC (صادره توسط شرکت آمریکایی Circle) از لحاظ شفافیت و انطباق قانونی عالی است، اما همانطور که تجربه نشان داده در مواقع تحریمها بدون تعارف دارایی کاربران را مسدود میکند. از این رو، برای ایرانیان نگهداری مبالغ بالا در USDC توصیه نمیشود. FDUSD از این جهت اندکی وضعیت متفاوتی دارد؛ اگرچه تضمینی بر عدم مسدودسازی آن نیست، ولی به علت پایگاه حقوقی هنگکنگ و نیز جدید بودن، تاکنون سختگیری مشابهی دیده نشده است. FDUSD به ویژه برای کاربرانی که در صرافی بایننس فعالیت میکنند میتواند سودمند باشد – بایننس در مقاطعی برای تشویق استفاده از FDUSD کارمزد معاملات را حذف یا بسیار کم کرده و احتمالاً نرخهای وامدهی/وامگیری جذابتری برای آن فراهم میکند. برخی تحلیلگران معتقدند با ادامه این روند، FDUSD توانسته در مدت کوتاهی چهارمین استیبلکوین بزرگ بازار شود و در آینده ممکن است سهم بیشتری از معاملات را به خود اختصاص دهد. بنابراین نگه داشتن بخشی از دارایی به صورت FDUSD – به شرط امکان تبدیل راحت به تتر در مواقع لازم – میتواند نوعی تنوعبخشی مفید باشد.
در نهایت، DAI نیز به عنوان یک استیبلکوین قدیمیتر غیرمتمرکز، برای برخی کاربران جذابیت دارد. دای تا حدی در برابر سانسور مقاومتر است (چون توسط سازمان غیرمتمرکز MakerDAO اداره میشود)، هرچند اکنون پشتوانههای آن نیز شامل سپردههای دلاری و داراییهای متمرکز شده و کاملاً مجزا از سیستم مالی سنتی نیست. دای امکان سپردهگذاری با نرخ حدود ۳٪ در مجموعه MakerDAO (قرارداد DSR) را هم فراهم کرده که یک سود کم ولی بدون ریسک طرف مقابل است. اگر بحث بر سر جایگزینی تتر باشد، DAI را میتوان یکی از کاندیداهای مهم دانست که سالها امتحان خود را پس داده و در اکثر پلتفرمهای بینالمللی هم حضور دارد.
نکته مهم پایانی
هیچ استیبلکوینی عاری از ریسک نیست. حتی دلار کاغذی در حساب بانکی خارجی هم برای کاربران ایرانی با خطر مسدود شدن همراه است؛ پس معقولترین راهبرد، توزیع ریسک و احتیاط است. میتوان بخشی از سرمایه را در تتر برای چابکی معاملات روزمره نگه داشت، بخشی را به استیبلکوینهای جدید مثل FDUSD یا DAI تبدیل کرد، و بخشی را در پروتکلهایی نظیر USDe سرمایهگذاری نمود تا از سود بهرهمند شد – مشروط بر اینکه همیشه آماده واکنش به تغییرات بازار باشید. قبل از اعتماد سنگین به هر گزینه جدید، حتماً تحقیقات کافی انجام دهید: مطالعه وایتپیپر، گزارشهای حسابرسی ذخایر، و سوابق تیم توسعهدهنده توصیه میشود. با رعایت این موارد و شناخت مزایا و معایب هر گزینه، میتوانید بهترین استیبلکوین یا ترکیب استیبلکوینها را متناسب با نیاز خود انتخاب کنید. جایگزینهای تتر آمدهاند تا فضای رقابت را به نفع کاربران تغییر دهند؛ پس با دانش و آگاهی از آنها استفاده کنید تا ضمن حفظ ارزش دارایی، از امکانات جدید مانند سود دلاری در دنیای کریپتو بهرهمند شوید.
